ĐÔNG Y ATHENA - CHĂM SÓC SỨC KHỎE TOÀN DIỆN
GỌI NGAY – ĐẶT LỊCH TRỊ LIỆU – 0912 954 289

Chứng Can Âm Hư: Nguyên nhân, biểu hiện, phân biệt, điều trị

22/09/2025
Chứng Can Âm Hư là gì? Chứng Can Âm Hư (肝阴虚) là một hội chứng bệnh lý trong Y học cổ truyền (YHCT), đặc trưng bởi sự suy giảm âm dịch và huyết của tạng Can (Gan). Điều này dẫn đến mất khả năng nuôi dưỡng, nhu nhuận các cơ quan, tổ chức, kinh lạc, gây ra một loạt các triệu chứng lâm sàng đa dạng.

Nội dung bài viết

    Nguyên nhân chính dẫn đến can âm hư

    • Mất máu quá nhiều: Xuất huyết do chấn thương, rong kinh, băng huyết, sinh đẻ…
    • Bệnh lâu ngày: Các bệnh lý mạn tính “hư chứng” (ví dụ: lao phổi, viêm gan mạn…) làm hao tổn âm dịch.
    • Tình chí bất ổn: Căng thẳng, lo âu, tức giận kéo dài (stress) làm tổn thương Can, “hóa hỏa” đốt cháy âm dịch.
    • Chế độ ăn uống: Ăn uống thiếu chất, kiêng khem quá mức, lạm dụng đồ cay nóng…
    • Tuổi cao: Theo YHCT, “thận tinh” suy giảm theo tuổi tác, mà “can thận đồng nguyên” nên cũng ảnh hưởng đến can âm.

    Biểu hiện lâm sàng chứng can âm hư

    Các triệu chứng của Can Âm Hư rất đa dạng, tùy thuộc vào mức độ và cơ quan bị ảnh hưởng. Dưới đây là một số biểu hiện điển hình:

    Đau đầu, chóng mặt
    • Đau âm ỉ, kéo dài, thường đau ở vùng đỉnh đầu hoặc hai bên thái dương.
    • Chóng mặt, hoa mắt, cảm giác không vững, dễ mất thăng bằng.
    Mắt khô, sợ ánh sáng
    • Cảm giác khô rát, cộm trong mắt.
    • Nhìn mờ, đặc biệt vào buổi chiều tối (quáng gà).
    • Mắt Nhìn Mọi vật không rõ.
    Tai ù, sườn đau
    • Ù tai như tiếng ve kêu, thường xuất hiện hoặc nặng hơn về đêm.
    • Đau tức vùng hạ sườn, đau âm ỉ, liên tục.
    Tâm phiền, dễ cáu gắt
    • Cảm giác bồn chồn, khó chịu, dễ nổi nóng.
    • Mất ngủ, ngủ không sâu giấc, hay mơ.
    Móng tay, chân khô, dễ gãy
    • Móng mất độ bóng, dễ xước, gãy.
    Co rút cơ, máy giật cơ
    • Cảm giác tê bì, co rút ở các cơ, đặc biệt là ở bắp chân.
    • Máy giật cơ nhẹ, thường xảy ra vào ban đêm.
    Triệu chứng nhiệt
    • Cảm giác nóng bừng mặt (flushing), đặc biệt vào buổi chiều hoặc ban đêm.
    • Miệng khô, họng khát, thích uống nước mát.
    • Gò má đỏ, lòng bàn tay, bàn chân nóng (ngũ tâm phiền nhiệt).
    • Sốt về chiều (triều nhiệt), ra mồ hôi trộm (đạo hãn).
    Rối loạn kinh nguyệt (ở phụ nữ)
    • Kinh nguyệt ra ít, ra muộn, màu kinh nhạt hoặc sẫm màu.
    • Đau bụng kinh âm ỉ.
    • Bế kinh (amenorrhea).
    Chất lưỡi và mạch
    • Lưỡi đỏ, ít rêu hoặc không rêu.
    • Mạch huyền tế sác (căng như dây đàn, nhỏ, nhanh).

    Chẩn đoán phân biệt

    Chứng Can Âm Hư cần được phân biệt với một số chứng bệnh khác có biểu hiện tương tự:

    Thận Âm Hư

    • Điểm giống: Đều có triệu chứng âm hư (nóng trong, bốc hỏa, mất ngủ…).
    • Điểm khác: Thận Âm Hư thường kèm theo các triệu chứng liên quan đến chức năng sinh dục, tiết niệu rõ rệt hơn (di tinh, mộng tinh, tiểu đêm, đau lưng mỏi gối…).
    • Mạch: Thận Âm Hư thường có mạch trầm tế sác.

    Âm Hư Dương Can

    • Đây là một thể nặng hơn của Can Âm Hư, khi âm hư đến mức không chế được dương, gây ra các triệu chứng “thượng nhiệt” rõ rệt hơn (đau đầu dữ dội, chóng mặt, ù tai, mặt đỏ bừng, dễ cáu giận…).
    • Mạch: Mạch huyền sác, có lực.

    Can Hỏa Thượng Viêm

    • Điểm khác: Can Hỏa Thượng Viêm là chứng “thực nhiệt”, có các triệu chứng nhiệt rõ rệt hơn (đau đầu dữ dội, mắt đỏ, miệng đắng, táo bón…).
    • Mạch: Mạch huyền sác, hữu lực.

    Can Thận Âm Hư

    • Đây là sự kết hợp của cả Can Âm Hư và Thận Âm Hư, có đầy đủ các triệu chứng của cả hai chứng.

    Điều Trị

    Nguyên tắc điều trị chính là Tư bổ Can âm, dưỡng huyết, nhuận táo.

    Bài thuốc YHCT

    • Nhất Quán Tiễn (一貫煎 – Yī Guàn Jiān): Bài thuốc kinh điển, thường được gia giảm tùy theo triệu chứng cụ thể.
    • Thành phần: Sinh địa, Sa sâm, Mạch môn, Đương quy, Kỷ tử, Xuyên luyện tử.
    • Kỷ Cúc Địa Hoàng Hoàn (杞菊地黃丸 – Qǐ Jú Dì Huáng Wán): Dùng trong trường hợp có biểu hiện hoa mắt, chóng mặt, nhìn mờ rõ rệt.
    • Đương Quy Lục Hoàng Thang (当归六黄汤 – Dāng Guī Liù Huáng Tāng): Dùng khi có biểu hiện đạo hãn (mồ hôi trộm) nổi bật.
    • Bổ can thang: Dùng trong trường hợp hư lao.
    • Minh mục địa hoàng thang: Dùng trong trường hợp bệnh về mắt.
    • Điều can tán: Dùng trong bệnh băng lậu.

    Châm cứu

    • Thái xung (LR3)
    • Tam âm giao (SP6)
    • Can du (BL18)
    • Thận du (BL23)
    • Quang minh (GB37)
    • Hành gian (LR2)

    Chế độ ăn uống, sinh hoạt

    • Ăn nhiều thực phẩm có tính mát, bổ âm như: rau xanh, trái cây (dâu tằm, lê, táo…), nấm, mộc nhĩ, hải sản (hàu, trai, sò…), thịt vịt, trứng vịt…
    • Tránh đồ ăn cay nóng, dầu mỡ, đồ nướng, rượu bia, thuốc lá.
    • Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
    • Tập thể dục nhẹ nhàng (yoga, dưỡng sinh…).
    • Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng, lo âu.

    Nghiên cứu và số liệu

    Tỉ lệ mắc

    Chưa có số liệu thống kê chính xác về tỉ lệ mắc chứng Can Âm Hư trong cộng đồng. Tuy nhiên, các bệnh lý liên quan đến Can Âm Hư (như rối loạn kinh nguyệt, mất ngủ, đau đầu mạn tính…) khá phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ và người cao tuổi.

    Nghiên cứu về hiệu quả điều trị

    • Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của các bài thuốc YHCT và châm cứu trong điều trị các triệu chứng của Can Âm Hư. Ví dụ, một nghiên cứu trên tạp chí Journal of Traditional Chinese Medicine (2018) cho thấy bài thuốc Nhất Quán Tiễn có hiệu quả cải thiện đáng kể các triệu chứng mất ngủ, đau đầu, chóng mặt ở bệnh nhân Can Âm Hư.
    • Nghiên cứu trên tạp chí y học cổ truyền trung quốc năm 2020, chứng minh châm cứu huyệt Thái Xung, tam âm giao, … làm giảm các triệu chứng đau đầu, chóng mặt ở bệnh nhân Can âm hư.

    Chứng Can Âm Hư là một hội chứng bệnh lý phức tạp, ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan trong cơ thể. Việc chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời là rất quan trọng để cải thiện chất lượng cuộc sống và phòng ngừa các biến chứng. YHCT, với các phương pháp điều trị toàn diện (dùng thuốc, châm cứu, chế độ ăn uống, sinh hoạt), đã chứng minh được hiệu quả trong việc điều trị chứng bệnh này.

    #ĐÔNG_Y_ATHENA - #0912.954.289 一 Mời các Bác đặt lịch ạ 💖
    1. #Châm_cứu_êm_gia_truyền (Thiền Châm)
    2. #Bấm_huyệt trị liệu
    3. #Vật_lý_trị_liệu
    4. #Massage trị liệu 
    5. #Xông_hơi thải độc
    6. #Tắm_Bồn_Thảo_Dược
    7. #Gội_Đông_Y 
    8. #Thuốc_Đông_Y Nổi Tiếng Lưu Truyền 
    CHỮA TRỊ CHUYÊN SÂU:
    1. #Đau_đầu, #Cổ_vai_gáy, Đau lưng, Đau nhức toàn thân, Tê bì tay chân, Lạnh tay chân
    2. #Xương_khớp: #Thoát_vị, Thoái hóa, Thần kinh tọa ... #Nắn_chỉnh Xương Khớp: #Gù_lưng, chệch khớp 
    3. #Tiền_đình, #Mất_ngủ, Căng thẳng thần kinh, Rối loại lo âu, Trầm cảm ... 
    5. Hỗ trợ phục hồi Bệnh thoái hóa thần kinh #Run_Tay, #Pakinson, Bệnh nháy mắt "TIC" ...
    6. Hỗ trợ Bệnh Nhân phục hồi sau #tai_biến, #đột_quỵ ... phục hồi sau chấn thương, phẫu thuật
    7. Chữa #giảm_béo bằng Đông Y, #Giảm_cân hiệu quả
    8. Phục hồi #Sinh_lý nam nữ, Tăng cường sức khỏe cho các cặp vợ chồng
    9. Phục hồi các bệnh nặng, #Suy_Thận, #Gan, #Dạ_Dày, Tiêu_hóa, Huyết_Áp ... 
    10. Các bệnh mãn tính khác...
    #CHÂM_CỨU_Ở_ĐÂU? #BẤM_HUYỆT_Ở_ĐÂU? #VẬT_LÝ_TRỊ_LIỆU_Ở_ĐÂU? 
    ĐẾN ATHENA ĐỂ CHỮA TẬN GỐC BỆNH theo map dẫn đường 👉 https://maps.app.goo.gl/K22ECzGvZfk7J2Hc6
    ĐÔNG Y ATHENA - Chuẩn Đông Y, tự hào giúp hàng ngàn bệnh nhân thoát khỏi bệnh tật
    Đặt Khám Miễn phí: 0912.954.289 
    #Đông_Y_Athena #Lương_Y_Phạm_Đức_Tuấn (#Bàn_tay_vàng_Quốc_Gia) #Thầy_Tuấn_Châm_cứu 
    👉 ĐÔNG Y ATHENA CÓ ĐÀO TẠO TRUYỀN NGHỀ - LH 0912.954.289

    🏥 HỆ THỐNG CƠ SỞ ĐÔNG Y ATHENA

    📍 CS1: Tầng 8, P.A802, Tòa nhà Athena Complex Xuân Phương, Trịnh Văn Bô, Hà Nội

    Google Maps CS1:

     https://maps.app.goo.gl/K22ECzGvZfk7J2Hc6

    📍 CS2: 25 Ngõ 22 Đường Tân Xuân, P. Đông Ngạc, Hà Nội

    Google Maps CS2:

     https://maps.app.goo.gl/RmoZnC2kHcJAwjUU6

    📍 CS3: Trung Lương, Bình An, Ninh Bình (Thôn Cầu, Trung Lương, Bình Lục – Hà Nam)

    Google Maps CS3:

     https://maps.app.goo.gl/K6MWpDB79VpnQCLS8

    Hotline: 0912 954 289

    📘 Fanpage: dongyathena.vn 

    📘 Facebook: Chamcuu.Bamhuyet.Vatlytrilieu.A802Athena

    🎥 YouTube@DongYAthena.Chamcuu.Bamhuyet

    🎵 TikTok: www.tiktok.com/@dongyathena.vn

    ✉️ Email: dongyathena@gmail.com

    🌐 Website: dongyathena.vn / chamcuubamhuyetuytin.vn

    Ý kiến
    Chia sẻ ý kiến của bạn

    Sản phẩm thuốc lưu truyền

    TOP