Bổ Châm: Bổ Pháp Trong Châm Cứu (Châm Bổ)

Đại Cương

Theo lý luận y học cổ truyền, sức khỏe con người phụ thuộc vào sự cân bằng và đầy đủ của các yếu tố căn bản như Khí, Huyết, tân dịch, cùng với chức năng hài hòa của Tạng Phủ và sự cân bằng Âm Dương.

Khi một hoặc nhiều yếu tố này bị suy giảm, cơ thể rơi vào trạng thái Hư chứng, biểu hiện qua nhiều triệu chứng như mệt mỏi, hơi thở yếu, sắc mặt nhợt nhạt, hoa mắt chóng mặt, ăn ngủ kém, hoặc các dấu hiệu đặc trưng của Tạng Phủ bị ảnh hưởng.

Bổ Pháp trong châm cứu được thiết kế để giải quyết tận gốc rễ các tình trạng hư nhược này. Mục tiêu cốt lõi của Bổ Pháp bao gồm:

1. Bổ Ích khí huyết: Kích thích cơ thể sản sinh và vận hành Khí (năng lượng sống) và Huyết (dưỡng chất nuôi cơ thể) hiệu quả hơn. Ví dụ cụ thể là việc nâng cao Trung khí (khí ở Tỳ Vị) để cải thiện tiêu hóa và hấp thu, hoặc làm Ích khí cố biểu để tăng cường sức đề kháng.
2. Tư Dưỡng Âm Tân: Bổ sung và nuôi dưỡng phần Âm và Tân dịch (chất lỏng) trong cơ thể, đặc biệt quan trọng trong các trường hợp Âm hư (nóng trong, khô khát, mất ngủ) hoặc Tân dịch hao tổn.
3. Ôn Bổ Tạng Phủ: Tăng cường chức năng sinh lý của các Tạng Phủ bị suy yếu. Chẳng hạn, Kiện Tỳ ích khí (làm mạnh Tỳ), Bổ Thận cố tinh (bổ Thận giữ tinh), Dưỡng Tâm an thần (nuôi Tâm làm yên thần).
4. Phù Dương Cứu Nghịch: Trong các trường hợp dương khí hư suy trầm trọng, Bổ Pháp (thường kết hợp với cứu) nhằm mục đích nâng đỡ và phục hồi Dương khí, giữ lại sinh mệnh.
5. Điều Hòa Âm Dương: Thông qua việc bổ sung phần thiếu hụt (Âm hoặc Dương), Bổ Pháp giúp tái lập thế cân bằng Âm Dương tổng thể của cơ thể.

Nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn tại Đông Y Athena cho thấy, việc xác định chính xác loại hình Hư chứng (Khí hư, Huyết hư, Âm hư, Dương hư, hay Tạng Phủ nào hư) là bước đầu tiên và quan trọng nhất để áp dụng Bổ Pháp hiệu quả.

Nguyên tắt chọn huyệt trong châm bổ

Nguyên Tắc Chọn Huyệt

Việc lựa chọn huyệt vị trong Bổ Pháp không phải là ngẫu nhiên mà tuân theo những nguyên tắc chặt chẽ, dựa trên lý luận kinh lạc và tạng phủ. Dưới đây là các nguyên tắc và một số huyệt vị tiêu biểu thường được ứng dụng:

Nguyên Tắc “Hư Tắc Bổ Kỳ Huyệt” – Bổ Ngay Tại Gốc

Nguyên tắc này nhấn mạnh việc tác động trực tiếp vào nguồn gốc của sự suy yếu.

Huyệt Nguyên

Đây là những huyệt vị nơi Nguyên khí (khí gốc của Tạng Phủ) tập trung nhiều nhất trên mỗi đường kinh. Châm bổ Huyệt Nguyên có tác dụng điều động và bổ sung trực tiếp Nguyên khí cho Tạng Phủ tương ứng.

Ví dụ: Bệnh Phế khí hư (ho yếu, khó thở, dễ cảm) -> Châm bổ Thái Uyên (LU-9), là Huyệt Nguyên và cũng là Huyệt Du-Thổ của kinh Phế, có tác dụng kép vừa bổ Nguyên khí Phế, vừa lấy khí từ Thổ (Tỳ) sinh Kim (Phế). Hoặc Hợp Cốc (LI-4) cho Đại Trường, Thái Xung (LR-3) cho Can,…

Huyệt Bối Du

Nằm trên kinh Bàng Quang ở lưng, tương ứng với các Tạng Phủ. Huyệt Bối Du được xem là nơi khí của Tạng Phủ rót vào, có tác dụng bổ trực tiếp cho Tạng đó.

Ví dụ: Tỳ khí hư (ăn kém, đầy bụng, mệt mỏi) -> Châm bổ Tỳ Du (BL-20). Thận dương hư (sợ lạnh, đau lưng mỏi gối) -> Châm bổ Thận Du (BL-23).

Huyệt Mộ

Nằm ở ngực bụng, nơi khí của Tạng Phủ tụ lại. Thường dùng phối hợp với Huyệt Bối Du để tăng cường tác dụng bổ.

Ví dụ: Bổ Phế khí -> Châm Trung Phủ (LU-1) (Huyệt Mộ của Phế) kết hợp Phế Du (BL-13) (Huyệt Bối Du của Phế).

Nguyên Tắc “Hư Bổ Mẫu” – Lấy Mạnh Nuôi Yếu (Ngũ Hành Tương Sinh)

Đây là nguyên tắc cao cấp hơn, dựa trên quy luật Tương Sinh của học thuyết Ngũ Hành (Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc).

Khi một Tạng (con – “Tử”) bị hư yếu quá, việc bổ trực tiếp có thể không đủ hiệu quả. Lúc này, thầy thuốc sẽ chọn cách bổ Tạng sinh ra nó (mẹ – “Mẫu”) để nguồn khí từ “Mẹ” dồi dào sẽ nuôi dưỡng “Con”.

Bổ Tạng Mẹ

Ví dụ: Bệnh Phế Kim hư (ho kéo dài, suy nhược sau viêm phổi) -> Phế thuộc Kim, mẹ của Kim là Thổ (Tỳ). Cần châm bổ các huyệt của kinh Tỳ như Túc Tam Lý (ST-36), Tỳ Du (BL-20) để “Kiện Tỳ ích Phế” (làm mạnh Tỳ để bổ Phế).

Bổ Huyệt Hành Mẹ trên Kinh Con

Ví dụ: Vẫn là Phế Kim hư -> Trên kinh Phế, tìm huyệt thuộc hành Thổ (vì Thổ sinh Kim). Đó chính là huyệt Thái Uyên (LU-9) (Huyệt Du-Thổ, Huyệt Nguyên). Châm bổ huyệt này thực hiện cùng lúc hai nguyên tắc: bổ Nguyên khí và bổ Mẫu tại kinh.
Ví dụ khác: Can Huyết hư (Mộc hư) -> Mẹ của Mộc là Thủy (Thận). Cần châm bổ huyệt thuộc hành Thủy trên kinh Can là Khúc Tuyền (LR-8) (Huyệt Hợp-Thủy).

Các Huyệt Đặc Hiệu Có Tác Dụng Bổ Toàn Thân

Ngoài các huyệt theo nguyên tắc trên, một số huyệt có tác dụng bổ dưỡng tổng thể, thường được phối hợp trong các phác đồ điều trị Hư chứng:

Bổ Khí, Thăng Đề Dương Khí

• Bách Hội (DU-20): Huyệt cao nhất, nơi hội tụ của các kinh Dương, có tác dụng nâng cao Dương khí, tỉnh thần, dùng trong các trường hợp khí hư hạ hãm (sa nội tạng, mệt mỏi nhiều).
• Khí Hải (CV-6): “Biển của Khí”, huyệt trọng yếu để bổ Nguyên khí, Ích khí toàn thân.
• Đản Trung (CV-17): Huyệt Hội của Khí, chủ về Tông khí (khí tụ ở lồng ngực), giúp điều hòa hô hấp, bổ Phế khí.
• Túc Tam Lý (ST-36): Huyệt Hợp – Thổ của kinh Vị, tác dụng bổ Tỳ Vị, sinh Khí Huyết, nâng cao chính khí, là huyệt “cường tráng” quan trọng. Khảo sát tại Đông Y Athena cho thấy, cứu huyệt Túc Tam Lý thường xuyên giúp cải thiện đáng kể tình trạng mệt mỏi mãn tính.

Bổ Huyết, Dưỡng Âm

• Tam Âm Giao (SP-6): Nơi giao hội của 3 kinh Âm ở chân (Can, Tỳ, Thận), tác dụng bổ cả 3 Tạng, đặc biệt hiệu quả trong điều hòa Khí Huyết, bổ Âm Huyết.
• Huyết Hải (SP-10): “Biển của Huyết”, huyệt chuyên trị các bệnh về Huyết, tác dụng sinh huyết, hoạt huyết điều kinh.
• Cách Du (BL-17): Huyệt Hội của Huyết, nằm trên lưng, thường dùng trong các chứng Huyết hư, thiếu máu.

Lưu ý quan trọng: Trong trường hợp người bệnh quá suy nhược, khí huyết cạn kiệt, khả năng đáp ứng với châm kém, thầy thuốc cần cân nhắc chuyển sang phương pháp Cứu hoặc phối hợp Châm và Cứu. Cứu sử dụng sức nóng của ngải cứu để ôn ấm kinh lạc, bổ sung Dương khí, rất thích hợp cho các thể Hư hàn.

Kỹ Thuật Thực Hiện Thủ Thuật Châm Bổ

Kỹ thuật châm bổ đòi hỏi sự tinh tế và tập trung cao độ từ người thầy thuốc, không chỉ là đưa kim vào huyệt mà còn là cách “dẫn khí” và “giữ khí”. Thiên ‘Ly Hợp Chân Tà Luận’ trong Hoàng Đế Nội Kinh Tố Vấn đã mô tả rất chi tiết:

Chuẩn Bị

Xác định chính xác huyệt vị. Yêu cầu bệnh nhân thư giãn, tập trung ý nghĩ vào vùng huyệt sắp châm. Thầy thuốc dùng ngón tay ấn nhẹ hoặc búng nhẹ vào huyệt để “đánh thức” khí tại chỗ.

Thao Tác Vào Kim

• Thời Điểm: Châm kim vào khi bệnh nhân thở ra gần hết. Lý luận cho rằng khi thở ra, Vệ khí (khí bảo vệ bên ngoài) tản ra, giúp kim đi vào dễ dàng hơn và ít gây đau, đồng thời khí bên trong dễ được điều động.
• Thủ Pháp: Đưa kim qua da nhanh gọn, sau đó đẩy kim từ từ đến độ sâu cần thiết. Hướng mũi kim thường thuận theo chiều đường đi của kinh lạc để dẫn khí đi theo hướng bổ sung.

Tìm Khí và Lưu Kim (Đắc Khí & Lưu Châm)

• Chờ Đợi Khí Đến (Hậu Khí): Sau khi kim vào đúng độ sâu, thầy thuốc giữ yên kim hoặc vê kim rất nhẹ nhàng, chậm rãi để chờ cảm giác Đắc Khí. Cảm giác này ở người bệnh thường là tê, tức, mỏi, nặng lan tỏa quanh huyệt hoặc chạy dọc theo đường kinh. Với Bổ Pháp, cảm giác đắc khí thường trầm và ấm hơn so với Tả Pháp. Kinh nghiệm của các lương y tại Đông Y Athena cho thấy, sự kiên nhẫn chờ đợi đắc khí là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của phép bổ.
• Lưu Kim: Thời gian lưu kim trong Bổ Pháp thường dài hơn Tả Pháp, khoảng 20-30 phút hoặc lâu hơn tùy tình trạng bệnh và sức khỏe của bệnh nhân, nhằm mục đích cho khí huyết có đủ thời gian tụ hội và phát huy tác dụng bổ dưỡng.

Thao Tác Rút Kim và Bịt Lỗ Châm

• Thời Điểm: Rút kim ra khi bệnh nhân bắt đầu hít vào. Lý luận cho rằng khi hít vào, khí tụ lại, việc rút kim lúc này giúp giữ chân khí ở lại trong cơ thể, không bị thất thoát ra ngoài.
• Thủ Pháp: Tay trái dùng ngón tay hoặc bông vô trùng đè chặt ngay bên cạnh huyệt, tay phải rút kim nhanh chóng, dứt khoát.
• Bịt Kín Lỗ Châm: Ngay sau khi rút kim, dùng ngón tay hoặc bông day nhẹ và bịt kín lỗ châm trong một khoảng thời gian ngắn. Mục đích là để “khí lưu lợi ở trong, vinh vệ không tiết ra ngoài”, đảm bảo hiệu quả bổ dưỡng được bảo toàn tối đa.

Tóm lại, kỹ thuật châm bổ tập trung vào sự nhẹ nhàng, chậm rãi, thuận theo tự nhiên (hơi thở, đường kinh), với mục đích chính là dẫn khí đến, nuôi dưỡng và giữ khí lại cho cơ thể.

Những Điểm Cần Lưu Ý Khi Áp Dụng Bổ Pháp

• Chẩn Đoán Chính Xác: Đây là yêu cầu tiên quyết. Bổ Pháp chỉ dành cho Hư chứng. Nếu chẩn đoán sai, áp dụng Bổ Pháp cho các trường hợp Thực chứng (bệnh do tà khí mạnh, chính khí chưa suy) sẽ làm bệnh nặng thêm (“Bế môn lưu khấu” – đóng cửa giữ giặc).
• Cá Thể Hóa Điều Trị: Liệu trình, huyệt vị, và kỹ thuật châm cần được điều chỉnh phù hợp với thể trạng, tuổi tác, và mức độ hư nhược cụ thể của từng bệnh nhân.
• Kỹ Năng và Tâm Niệm Của Thầy Thuốc: Hiệu quả của Bổ Pháp phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm, sự khéo léo và cả tâm niệm mong muốn giúp đỡ người bệnh của người thầy thuốc.
• Phối Hợp Các Phương Pháp Khác: Bổ Pháp thường được kết hợp với các phương pháp khác của Y Học Cổ Truyền như dùng thuốc bổ, cứu ngải, xoa bóp bấm huyệt, và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt để đạt hiệu quả tối ưu.

Đông Y Athena luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thăm khám kỹ lưỡng và tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc của Y Học Cổ Truyền khi chỉ định và thực hiện Bổ Pháp, nhằm mang lại lợi ích sức khỏe bền vững và an toàn cho người bệnh.

✅ #ĐÔNG_Y_ATHENA - #0912.954.289 一 Mời các Bác đặt lịch ạ 💖

❤ CHỮA TRỊ CHUYÊN SÂU:
1. #Đau_đầu, #Cổ_vai_gáy, Đau lưng, Đau nhức toàn thân, Tê bì tay chân, Lạnh tay chân
2. #Xương_khớp: #Thoát_vị, Thoái hóa, Thần kinh tọa ... #Nắn_chỉnh Xương Khớp: #Gù_lưng, chệch khớp 
3. #Tiền_đình, #Mất_ngủ, Căng thẳng thần kinh, Rối loại lo âu, Trầm cảm ... 
5. Hỗ trợ phục hồi Bệnh thoái hóa thần kinh #Run_Tay, #Pakinson, Bệnh nháy mắt "TIC" ...
6. Hỗ trợ Bệnh Nhân phục hồi sau #tai_biến, #đột_quỵ ... phục hồi sau chấn thương, phẫu thuật
7. Chữa #giảm_béo bằng Đông Y, #Giảm_cân hiệu quả
8. Phục hồi #Sinh_lý nam nữ, Tăng cường sức khỏe cho Bố Mẹ khi có kế hoạch sinh em bé 
9. Hỗ trợ cải thiện các bệnh nhân nặng, #Suy_Thận, #Gan, #Dạ_Dày, #Tiêu_hóa, #Huyết_Áp ... 
10. Các bệnh lý mãn tính khác...

✅ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TOÀN DIỆN BĂNG PHƯƠNG PHÁP: 
1. #Châm_cứu_êm_gia_truyền (Thiền Châm)
2. #Bấm_huyệt trị liệu
3. #Vật_lý_trị_liệu
4. #Massage trị liệu 
5. #Xông_hơi thải độc
6. #Tắm_Bồn_Thảo_Dược
7. #Gội_Đông_Y 
8. #Thuốc_Đông_Y Nổi Tiếng Lưu Truyền 
#Thận_Vương_Hoàn
#Gan_Vương_Hoàn
#Cơ_Xương_Khớp Thập Bát Vị
#Dạ_Dày_Hoàn
#Thập_Toàn_Đại_Bổ
#Bát_Tiên_Dưỡng_Tâm
#Thất_Bảo_Mỹ_Hoàn
#Tinh_Dầu_Thông_Kinh_Lạc Bí Truyền
#Cao_Xương_Khớp Đặc Biệt 
#Rượu_Thuốc_Đại_Bổ 

✅ #CHÂM_CỨU_Ở_ĐÂU? #BẤM_HUYỆT_Ở_ĐÂU? #VẬT_LÝ_TRỊ_LIỆU_Ở_ĐÂU? 
ĐẾN ATHENA ĐỂ CHỮA TẬN GỐC BỆNH theo map dẫn đường 👉 https://maps.app.goo.gl/K22ECzGvZfk7J2Hc6

✅ ĐÔNG Y ATHENA - Chuẩn Đông Y, tự hào giúp hàng ngàn bệnh nhân thoát khỏi bệnh tật
Đặt Khám Miễn phí: 0912.954.289 
#Đông_Y_Athena #Lương_Y_Phạm_Đức_Tuấn (#Bàn_tay_vàng_Quốc_Gia) #Thầy_Tuấn_Châm_cứu 

👉 ĐÔNG Y ATHENA CÓ ĐÀO TẠO TRUYỀN NGHỀ - LH 0912.954.289 ĐÔNG Y Athena Châm cứu bấm huyệt